Rust in je hoofd

Wat merk je tijdens of na een yogales op?

Wat ik veelal hoor en ook zelf ervaar is dat het rust geeft, gedachten zijn niet meer zo nadrukkelijk op de voorgrond aanwezig.
De huidige tijd wordt ook wel de ‘denkrevolutie’ genoemd, we zijn gehecht geraakt aan de overvloed aan informatie, beelden en geluiden.
Er zijn weinig momenten waarin we stilte of rust ervaren.
Wat kan yoga daarin betekenen?

‘Yoga citta vritti nirodhah’ – Sutra 1.2

Het tweede vers uit het eerste hoofdstuk van de Sutra’s van Patanjali geeft een duidelijke beschrijving over wat yoga inhoudt.
Dit eeuwenoud boek is een verzameling van yogawijsheden, geschreven door Patanjali. Je zou het kunnen zien als dé yogabijbel.
In de oude heilige taal uit India, Sanskriet, klinkt het prachtig maar zal het je waarschijnlijk weinig tot niets zeggen.
Hieronder probeer ik de diepere betekenis van deze vier woorden uit te leggen.

Yoga komt van het Sanskriet woord ‘yuj’, het Nederlandse woord is ‘juk’.
Letterlijk is een juk een houten balk, tussen twee ossen, die op de schouders wordt gedragen om een last te verplaatsen. Het staat voor verbinding tussen de twee ossen om de krachten te verdelen.
Je kunt dit figuurlijk zien als de verbindingen van je lichaam met de adem en geest, met de wereld om je heen.

Citta betekent bewustzijn en staat voor alles wat je in je leven hebt meegemaakt, voor herinneringen, gedachten en voor gevoelens.
Er kan hier onderscheid worden gemaakt tussen alle indrukken die je in je leven hebt opgedaan,
tussen het beeld wat je over jezelf hebt en je eigen innerlijke wijsheid.

Deze wijsheid komt boven drijven als de vritti’s tot rust zijn gekomen.

Vritti’s, volgens Patanjali zijn er vijf, waaronder pramana, het verzamelen van bewijzen of antwoorden op je vragen en onzekerheden.
Viparyaya zijn je vooroordelen, je dwaalt af van dat er werkelijk is.
De derde is Vikalpa, je inbeeldingsvermogen. Ieder van ons zal een ander beeld voor zich zien als je aan een boom denkt.
Nidra of slaap is de vierde vritti, terwijl je slaapt droom je om zo de dag met al zijn indrukken te verwerken.
De laatste is herinneren, Smrti. In je gedachten komen er, vaak onbewust, steeds weer ervaringen en indrukken naar boven die je tijdens je leven hebt meegemaakt. Ze kleuren je leven en je handelingen.

Deze zin of vers eindigt met het woord nirodha , ofwel kalmeren en tot bedaren brengen.

‘Yoga is het stilleggen van de wervelingen van de geest’

Yoga leert je om ruimte te creëren tussen je gedachten en jezelf. Door te observeren wat je doet en voelt tijdens de oefeningen.
Je verblijft in een houding, er komen gedachten op dat je het een lastig oefening vindt of je benen gaan verzuren.
Je blijft en merkt op dat als je je aandacht verlegt naar bijvoorbeeld de adem deze gevoelens minder op de voorgrond zijn.
Je laat ze even voor wat ze zijn.

3 tips voor meer rust in je hoofd.

1. Begin je dag door op tijd op te staan, het liefst voor zonsopgang. Zo vroeg in de ochtend is de wereld nog stil en begin je kalm aan je dag. Doe een yoga- of ademoefening, lees een boek of artikel wat je inspireert en neem de tijd voor een gezond ontbijt. Maak een relaxte start van je dag.

2. Zet een positieve intentie voor deze nieuwe dag. Wat maakt je blij? Wat wil je vandaag bereiken? Wat inspireert je?
Positieve gedachten geven meer rust in het hoofd, zo ben je waarschijnlijk minder snel afgeleid door bijvoorbeeld vooroordelen over jezelf of anderen.

3. Wandel, ga naar buiten, geniet van de elementen uit de natuur. De wind, zon of regen, laat je niet weerhouden en probeer er ook geen oordeel over te hebben. Alle elementen, dus ook de wind en regen, zijn nodig.
Onderzoek je gedachten, is het helpend, is het echt waar wat ik nu denk of voel?
We laten ons vaak leiden door allerlei gedachten, het weer is te slecht of ik ga niet in mijn eentje wandelen, geen tijd….waarschijnlijk kun je het lijstje aanvullen met jouw eigen ‘niet helpende’ gedachten.

Pranayama of ademoefening

De adem is de verbinding tussen het lichaam, gedachten en emoties.
Als de adem snel is zijn gedachten ook vaak vluchtig en angstige gedachten kan veroorzaakt worden door een hoge ademhaling.
De volgende oefening is een fijne ademoefening die je vroeg in de ochtend, voor een frisse start, of vlak voor het slapen, voor een rustige nacht, kunt doen. Maar je kunt het zeker ook gedurende je dag doen. Even een adembreak van je werk of andere bezigheden.
De oefening brengt rust in je aandacht te gebruiken om gelijkmatig te ademen.

Sama vritti pranayama

Kom zitten, comfortabel op een stoel met rechte rug of op de grond.
Je houding is recht, ontspan de kaken, schouders en buik.
Observeer je adem, de in- en uitademing. Leg eventueel je handen op je buik en adem naar je handen toe.
Adem uit.
Adem dan in vier tellen in, blijf twee tellen ingeademd, adem in vier tellen uit, blijf twee tellen uitgeademd, leeg.
4-2-4-2
Adem zo ongeveer twee minuten en merk op dat je eraan gewend raakt om op deze manier te ademen.
Verleng dan de pauzes.
De ademcyclus maak je gelijk, vier tellen inademen, vier tellen vol en rust, vier tellen uit, vier tellen leeg en rust.
4-4-4-4
Vol gaat dan moeiteloos over in leeg, vanuit de leegte ontspannen inademen.
Luister goed naar je lichaam, het mag je geen spanning of ongemak geven. Dan stop je de ademoefening en herhaal je deze op een ander moment nogmaals. Als je niet gewend bent om met de adem te werken kan dit soms ongemak geven.
Blijf geduldig en oefen regelmatig, wees je wat vaker bewust van je lichaam en adem.
Ze zijn de sleutel tot meer rust in je hoofd.

Heeft het lezen van dit alles je nieuwsgierig gemaakt en wil je meer verdieping??
Neem de stap om yogalessen te gaan volgen.
Wat houd je nog tegen??

contact
Esther Augustinus

Author Esther Augustinus

More posts by Esther Augustinus

Leave a Reply